Rynek energii · Fotowoltaika
Net-billing i autokonsumpcja — zużyć czy sprzedać?
Energia z fotowoltaiki oddana do sieci jest rozliczana według jej wartości rynkowej, a nie jeden do jednego z energią pobraną. Kilowatogodzina zużyta na miejscu omija zakup energii, dystrybucję i — w dni robocze od 7:00 do 21:59 — opłatę mocową. Dlatego firmie zwykle bardziej opłaca się zużyć energię z PV niż ją sprzedać.
- 219,40 zł/MWhopłata mocowa omijana w szczycie (2026)
- 7:00–21:59godziny opłaty mocowej w dni robocze
- 5 hgodzin z ceną ujemną w ostatnich 30 dniach
Jak rozliczana jest energia oddana do sieci
W net-billingu prosument nie odbiera energii z sieci w proporcji do oddanej, jak w dawnym systemie opustów. Energia oddana trafia na konto według wartości rynkowej, a energia pobrana jest kupowana po pełnej cenie, z dystrybucją i opłatami.
Firma, która nie jest prosumentem, sprzedaje nadwyżkę na zasadach umowy sprzedaży, też po cenie rynkowej. W obu przypadkach energia oddana w słoneczne południe jest warta tyle, ile rynek płaci w tej godzinie — czasem bardzo mało, a czasem poniżej zera.
Progi i szczegóły rozliczeń określają ustawa o OZE i komunikaty PSE. Ta strona opisuje zasadę, a nie konkretne stawki.
Ile jest warta kilowatogodzina zużyta na miejscu
Energia zużyta w zakładzie zastępuje zakup z sieci. Oszczędzasz cenę energii i wszystkie składniki naliczane od pobranej kilowatogodziny. Przykład na podstawie taryfy B23 Energa-Operator na 2026 r.:
Ta sama megawatogodzina oddana do sieci przynosi tylko wartość rynkową w godzinie oddania. Różnica jest największa w godzinach szczytu, kiedy dochodzi opłata mocowa.
| Składnik | zł/MWh | Kiedy |
|---|---|---|
| Cena energii | według umowy | zawsze |
| Dystrybucja zmienna — szczyt przedpołudniowy | 85,38 | 7:00–13:00 |
| Dystrybucja zmienna — szczyt popołudniowy | 105,13 | 19:00–22:00 (IV–IX), 16:00–21:00 (X–III) |
| Dystrybucja zmienna — pozostałe godziny | 37,78 | reszta doby i dni wolne |
| Opłata jakościowa | 33,16 | zawsze |
| Opłata OZE | 3,50 | zawsze |
| Opłata kogeneracyjna | 3,00 | zawsze |
| Opłata mocowa (współczynnik 1) | 219,40 | dni robocze 7:00–21:59 |
Gdzie w tym miejsce na magazyn
Produkcja PV jest najwyższa w południe, a zakład często pracuje także rano i wieczorem. Magazyn przenosi nadwyżkę z południa na godziny, w których energia z sieci byłaby droga, zamiast oddawać ją po niskiej cenie.
Na schemacie przepływów widać, jak energia z PV zasila zakład, ładuje magazyn i dopiero na końcu trafia do sieci.
Przepływy energii: PV, zakład, magazyn i sieć
Instalacja PV daje 180 kW i pokrywa zakład. Nadwyżka 40 kW ładuje magazyn zamiast trafiać do sieci.
- PV → Zakład140 kW
- PV → Magazyn40 kW
Przykładowy zakład: szczyt 300 kW, PV 200 kWp, AIESS Pro 125/261.
Limit eksportu i ograniczenia operatora
Wiele instalacji ma limit mocy oddawanej do sieci, a PSE w słoneczne dni wydaje polecenia ograniczenia generacji PV — w 2026 r. na przykład 20–27 lipca i 1–7 września. Energia, której nie można oddać, przepada, jeśli nie ma gdzie jej zmagazynować.
Magazyn zamienia tę energię w zapas na wieczór.
Co robi AIESS EMS
AIESS EMS porównuje wartość zużycia na miejscu z wartością eksportu w każdym kwadransie.
- Ładuje magazyn nadwyżką PV, gdy oddanie jej do sieci jest mniej warte niż zużycie później.
- Wstrzymuje eksport przy ujemnej cenie i pilnuje limitu mocy oddawanej.
- Planuje rozładowanie na godziny opłaty mocowej i wieczornego szczytu.
- Używa zmierzonej produkcji PV i prognozy pogody, przeliczając plan co 15 minut.
Pytania
Dotyczy prosumentów. Firma, która nie jest prosumentem, i tak sprzedaje nadwyżkę po cenie rynkowej albo traci ją na limicie eksportu — zasada „zużyj, zamiast sprzedawać” działa tak samo.
Tak, jeśli magazyn oddaje ją w dni robocze od 7:00 do 21:59 i zmniejsza pobór z sieci w tych godzinach.
Pokaże to analiza na danych z licznika: ile energii oddajesz do sieci i w których godzinach. Kalkulator liczy to na 12 pełnych miesiącach.