Peak shaving w praktyce: jak magazyn energii obniża rachunki i moc szczytową

Peak shaving to praktyczny sposób na obniżenie kosztów energii w firmie poprzez „ścięcie” krótkich szczytów poboru mocy — tak, aby z sieci nie pobierać np. 500 kW, tylko 300 kW, a różnicę pokryć z magazynu energii (BESS/ESS).

Ten artykuł jest dla kierowników utrzymania ruchu, energy managerów i dyrektorów produkcji w zakładach produkcyjnych oraz usługowych, gdzie zdarzają się skoki mocy (rozruchy maszyn, sprężarki, piece, chłodnictwo, myjnie, linie pakujące).

Pokażemy mechanikę peak shaving w praktyce, kiedy daje największe oszczędności oraz jak podejść do doboru magazynu energii, żeby realnie zmniejszyć rachunki — bez wymaganej wiedzy technicznej.

Czym jest peak shaving?

Peak shaving (dosł. „golenie szczytów”) to strategia zarządzania energią, której celem jest zmniejszenie mocy maksymalnej pobieranej z sieci w krótkich okresach najwyższego zapotrzebowania. W praktyce oznacza to wygładzanie profilu obciążenia: zamiast ostrych pików — bardziej płaski i przewidywalny pobór ( Next Kraftwerke, Phoenix Contact ).

Najczęściej peak shaving realizuje się poprzez bateryjny magazyn energii (BESS/ESS) oraz system sterowania (EMS), który decyduje, kiedy bateria ma się ładować i rozładowywać. Dla firmy ma to sens finansowy, bo wiele składników kosztów energii i dystrybucji zależy nie tylko od kWh, ale również od kW (mocy).

Peak shaving a „redukcja mocy” — o co chodzi w rachunku?

W polskiej praktyce firmowej „redukcja mocy” może oznaczać kilka rzeczy naraz:

• obniżenie mocy szczytowej (maksymalnego poboru z sieci w danym okresie),
• ograniczenie ryzyka przekroczeń mocy umownej i kosztów z tym związanych,
• lepszą kontrolę nad kosztami dystrybucyjnymi i opłatami zależnymi od profilu poboru.

Peak shaving jest więc narzędziem do kontroli mocy, a nie tylko „oszczędzania energii”.

Jak działa peak shaving z magazynem energii (ESS/BESS)?

Mechanika jest prosta: magazyn energii działa jak bufor mocy.

1. Ładowanie odbywa się wtedy, gdy zakład ma niższe zapotrzebowanie albo gdy masz nadwyżki z OZE (np. PV).
2. Rozładowanie uruchamia się w momencie, gdy pobór z sieci zbliża się do ustalonego limitu (np. 300 kW). Magazyn oddaje moc, dzięki czemu licznik „widzi” mniejszy pobór z sieci.

W efekcie w krytycznych minutach lub godzinach część mocy pochodzi z baterii, a nie z sieci ( Phoenix Contact ).

Praktyczny schemat (bez „magii”)

Załóżmy, że:

• normalnie zakład pracuje na poziomie 220–280 kW,
• raz dziennie masz rozruchy i skok do 480–520 kW przez 10–20 minut.

Ustalasz limit poboru z sieci na 300 kW.

Wtedy w momencie piku:

• sieć dostarcza 300 kW,
• magazyn energii dostarcza brakujące 180–220 kW (krótkotrwale),
• po piku magazyn wraca do ładowania.

To jest właśnie obniżenie szczytu mocy w praktyce.

Dlaczego sterowanie (EMS) jest tak samo ważne jak bateria?

W peak shavingu decydują sekundy i minuty. Jeśli magazyn zareaguje za późno albo będzie „pusty” w złym momencie, efekt finansowy znika.

Dlatego w AIESS kładziemy nacisk na to, co często bywa pomijane: inteligentne sterowanie. Jako specjaliści od sztucznej inteligencji budujemy logikę, która:

• przewiduje piki na podstawie danych historycznych,
• reaguje na bieżący pobór,
• uwzględnia produkcję PV oraz zasady pracy zakładu,
• optymalizuje ładowanie/rozładowanie automatycznie (bez ręcznego „kliknięcia”).

Zastosowania peak shaving w firmach (produkcja i usługi)

Peak shaving najczęściej wygrywa tam, gdzie są krótkie, wysokie piki — i to niezależnie od branży.

Typowe źródła szczytów mocy

• rozruchy silników (wentylatory, sprężarki, pompy),
• piece, suszarnie, nagrzewnice (skoki przy załączeniu),
• chłodnictwo przemysłowe i agregaty,
• linie pakujące i zgrzewarki,
• myjnie przemysłowe, sprężone powietrze,
• ładowarki wózków/EV, jeśli kumulują się czasowo,
• zakłady pracujące zmianowo (start zmiany = pik).

W tych przypadkach magazyn energii działa jak „amortyzator” dla sieci.

Peak shaving + fotowoltaika: dlaczego to się często spina finansowo?

Jeżeli masz PV (albo planujesz), magazyn energii może pracować „podwójnie”:

• zwiększać autokonsumpcję (magazynuje nadwyżki zamiast oddawać je po mniej korzystnych stawkach w net-billingu),
• ciąć szczyty, gdy produkcja PV spada (np. popołudnie, zachmurzenie) albo gdy zakład nagle zwiększa pobór.

To podejście jest często wskazywane jako opłacalne w przemyśle i produkcji ( Bruk-Bet Energia, PV-System ).

Kiedy peak shaving daje największe oszczędności?

Nie każdy profil zużycia jest idealny do peak shavingu. Największe oszczędności pojawiają się, gdy spełnione są 3 warunki: piki są wysokie, piki są relatywnie krótkie, a koszty zależne od mocy są istotne.

Profil „idealny” (najczęściej spotykany w MŚP i przemyśle)

Peak shaving działa bardzo dobrze, gdy:

• piki zdarzają się 1–5 razy dziennie,
• trwają kilka do kilkudziesięciu minut,
• różnica między „bazą” a pikiem to np. 100–400 kW,
• masz ograniczenia przyłączeniowe lub ryzyko przekroczeń,
• masz PV i duże wahania produkcji/zużycia.

Właśnie w takich zakładach wskazuje się największy potencjał oszczędności dzięki obniżeniu składowych zależnych od mocy ( Next Kraftwerke, PV-System ).

Kiedy efekt jest słabszy (uczciwie)

Peak shaving bywa mniej opłacalny, gdy:

• zakład pracuje 24/7 na prawie stałym poziomie mocy (brak pików do ścięcia),
• piki trwają bardzo długo (np. kilka godzin codziennie) — wtedy rośnie wymagana pojemność (kWh), a to zwiększa CAPEX,
• zużycie jest wysokie głównie wtedy, gdy nie da się sensownie ładować magazynu (np. brak PV, brak okien niskiego obciążenia).

To nie znaczy, że magazyn nie ma sensu — często wchodzi wtedy w grę inna wartość: arbitraż cenowy, backup/UPS, zwiększenie autokonsumpcji, przygotowanie pod rozbudowę mocy przyłączeniowej.

Peak shaving przykład (liczby, które można policzyć)

Poniższy przykład ma pokazać logikę, a nie „obietnicę” — realne oszczędności zawsze zależą od taryfy i profilu (dlatego finalnie liczymy je na danych 15-minutowych lub godzinowych).

Scenariusz: zakład z pikami 500 kW

• Moc „typowa”: 250–300 kW
• Piki: do 500 kW (raz dziennie, 15 minut)
• Cel: obniżenie szczytu do 300 kW
• Magazyn: zdolny oddać 200 kW mocy w piku

Co się zmienia operacyjnie?
Nie wyłączasz maszyn (to nie DSR), nie przerywasz produkcji. Po prostu część mocy w piku idzie z baterii — to podejście bywa opisywane jako redukcja szczytów bez „load shedding” procesu ( Phoenix Contact ).

Co się zmienia finansowo?
Najczęściej poprawiasz pozycje kosztowe zależne od mocy i profilu. W materiałach branżowych podkreśla się, że właśnie te elementy rachunku są „targetem” peak shavingu ( PV-System, Next Kraftwerke ).

Szybka ściąga: jak przeliczać moc i energię w peak shavingu

W peak shavingu musisz rozdzielić dwa wymiary:

• kW (moc): jak duży „pik” chcesz ściąć
• kWh (energia): jak długo chcesz utrzymać redukcję

Jeśli chcesz ściąć 200 kW przez 15 minut:

• energia = 200 kW × 0,25 h = 50 kWh

I to jest klucz: często peak shaving wymaga relatywnie mało kWh, bo piki są krótkie — ale wymaga sensownej mocy (kW).

Tabela: przykładowe zapotrzebowanie na pojemność (kWh) dla tej samej redukcji mocy

W prawdziwym projekcie dodaje się margines na sprawność, DoD i bezpieczeństwo operacyjne — ale sama logika zostaje taka sama.

Jak dobrać magazyn energii do redukcji mocy szczytowej?

Dobór do peak shavingu zaczyna się nie od „ile kWh”, tylko od pytania: ile kW musisz dostarczyć i jak szybko.

1) Ustal cel: jaki szczyt chcesz „ściąć”?

• „Chcę zejść z 520 kW na 350 kW”
• „Chcę trzymać pobór z sieci poniżej 400 kW”
• „Chcę uniknąć przekroczeń mocy umownej w godzinach rozruchu”

Cel musi być konkretny i mierzalny.

2) Sprawdź, jak często i jak długo trwają piki

To decyduje o pojemności (kWh). Dwa zakłady z tym samym pikiem 200 kW mogą potrzebować zupełnie innych baterii, jeśli:

• w firmie A pik trwa 10 minut,
• w firmie B pik trwa 2 godziny.

3) Zadbaj o sterowanie: automatyka > ręczne ustawienia

Peak shaving w praktyce rozbija się o to, czy system:

• umie utrzymać limit poboru,
• nie „przeładuje” baterii w złym momencie,
• wykorzysta PV, gdy jest dostępne,
• będzie działał codziennie tak samo, bez pilnowania.

W AIESS stawiamy na podejście „100% automatic” — magazyn ma po prostu wykonywać plan i optymalizować się w tle.

4) Pamiętaj o kompatybilności i wdrożeniu

Dla większości firm kluczowe jest, żeby rozwiązanie:

• dało się wdrożyć bez przebudowy zakładu,
• działało z istniejącą fotowoltaiką i rozdzielnią,
• miało monitoring i raportowanie oszczędności.

To jest różnica między „baterią” a systemem do zarządzania kosztami energii.

Korzyści peak shaving (nie tylko rachunek)

Peak shaving kojarzy się z oszczędnością — słusznie — ale w praktyce daje też kilka „twardych” korzyści operacyjnych.

Najważniejsze korzyści biznesowe

• Niższe koszty energii dzięki ograniczeniu niekorzystnych pików i lepszej kontroli profilu ( PV-System ).
• Stabilniejsza praca zakładu: mniej „alarmów” związanych z przekroczeniami, łatwiejsze planowanie obciążenia.
• Większa przewidywalność kosztów: szczególnie ważne dla CFO/controllingu.
• Lepsze wykorzystanie PV: magazyn „przechwytuje” nadwyżki i zużywa je, gdy są potrzebne ( Bruk-Bet Energia ).
• Możliwość łączenia strategii: peak shaving + autokonsumpcja + arbitraż (tam, gdzie to uzasadnione). W 2025 r. coraz częściej podkreśla się rolę ESS/EMS w praktycznej optymalizacji kosztów w przedsiębiorstwach ( Technius ).

Co ważne: peak shaving nie musi „kraść” energii z produkcji

To nie jest strategia „wyłączamy maszyny w szczycie”. Dobrze zaprojektowany magazyn energii po prostu wypełnia brakującą moc w krytycznym momencie.

Dla kogo jest peak shaving?

Peak shaving z magazynem energii jest szczególnie atrakcyjny dla:

• zakładów produkcyjnych z częstymi rozruchami, zmianami obciążenia,
• firm usługowych z cyklicznymi pikami (np. chłodnie, myjnie, obiekty z dużą wentylacją),
• firm z PV i problemem „nadwyżek” oraz zakupów w drogich godzinach,
• firm z ograniczeniem mocy przyłączeniowej, gdzie rozbudowa przyłącza jest droga lub trwa długo,
• organizacji, które chcą szybko uporządkować koszty energii bez budowania działu energetycznego.

Jeżeli masz dane z licznika (15-minutowe) i widzisz „zęby” na profilu — to zwykle bardzo dobry sygnał.

Jakie dane są potrzebne do obliczenia ROI?

Aby dokładnie obliczyć oszczędności z magazynu energii, potrzebujesz:

• Profil zużycia energii (godzinowy lub 15-minutowy) lub faktury + dane interwałowe
• Taryfa / model cenowy (stała vs dynamiczna)
• Moc umowna / informacje o szczytowym zapotrzebowaniu
• Szczegóły istniejącej instalacji PV (kWp, produkcja, autokonsumpcja)

Policz ROI w 2 minuty →

Dlaczego AIESS? (peak shaving bez ręcznego sterowania)

AIESS to polska technologia dla polskich firm: magazyny energii sterowane AI, które mają po prostu działać i obniżać koszty — bez codziennej obsługi.

Dlaczego AIESS?

Magazyny energii AIESS wyróżniają się:

• Sterowanie AI — automatyczny plan ładowania/rozładowania pod profil zakładu
• Prognozy — pogoda, produkcja PV, obciążenie (tam, gdzie ma to sens)
• Monitoring 24/7 — raporty oszczędności i ciągła optymalizacja

Poznaj ofertę →

FAQ (Najczęściej zadawane pytania)

1. Czy peak shaving zawsze wymaga dużej pojemności (kWh)?
   Nie. Jeśli piki są krótkie, kluczowa jest moc (kW), a wymagana energia (kWh) może być relatywnie niewielka. Przykładowo 200 kW przez 15 minut to ok. 50 kWh (plus margines).

2. Czy peak shaving działa bez fotowoltaiki?
   Tak. PV zwiększa możliwości (tańsze ładowanie, większa autokonsumpcja), ale samo „cięcie szczytów” można realizować także w zakładach bez OZE.

3. Czy peak shaving oznacza wyłączanie maszyn w szczycie?
   Nie musi. W typowym scenariuszu magazyn energii dostarcza brakującą moc w piku, a produkcja działa normalnie ( Phoenix Contact ).

4. Jak sprawdzić, czy mam w ogóle „piki” do ścięcia?
   Najprościej z danych 15-minutowych z licznika energii (lub z systemu BMS/SCADA, jeśli masz). Jeśli wykres poboru ma „zęby” i krótkie skoki — peak shaving zwykle ma sens.

5. Co jest ważniejsze: moc (kW) czy pojemność (kWh)?
   W peak shavingu najpierw liczy się moc (ile kW trzeba „dołożyć” w piku), a dopiero potem pojemność (jak długo). Dobór powinien wynikać z profilu poboru.

6. Czy peak shaving można łączyć z arbitrażem cenowym?
   Tak — wiele firm łączy strategie: najpierw ochrona mocy szczytowej, a „resztę” pracy magazynu przeznacza na dodatkową optymalizację kosztów (jeśli profil i taryfa to uzasadniają).

7. Jak długo trwa wdrożenie peak shaving w istniejącym zakładzie?
   Zależy od infrastruktury i wymagań formalnych, ale kluczowe jest szybkie zebranie danych pomiarowych i zaplanowanie integracji z rozdzielnią/EMS. W praktyce warto zacząć od analizy profilu i celu redukcji.

8. Czy peak shaving jest opłacalny w firmie pracującej 24/7?
   Czasem tak, ale nie zawsze. Jeśli zużycie jest bardzo płaskie, potencjał „cięcia” jest mniejszy. Wtedy częściej liczy się autokonsumpcja PV, arbitraż lub funkcje jakościowe (stabilność, backup).

Podsumowanie

Peak shaving to jedna z najbardziej „namacalnych” strategii oszczędzania energii w firmach, bo uderza w realny problem: krótkie piki mocy, które potrafią podnosić koszty i ryzyko przekroczeń. Magazyn energii (ESS/BESS) ładuje się w spokojniejszych okresach lub z PV i oddaje moc w momencie szczytu, wygładzając profil poboru ( Next Kraftwerke, Phoenix Contact ).

Największe efekty osiągają firmy z niestabilnym profilem i krótkimi skokami mocy — typowo produkcja i usługi z cyklicznymi rozruchami. Kluczem do sukcesu jest nie tylko bateria, ale też sterowanie, które działa automatycznie i dowozi efekt miesiąc po miesiącu.

Następne kroki

1. Zbierz dane 15-minutowe (lub faktury + dane interwałowe) i sprawdź, jakie masz piki.
2. Ustal cel: o ile chcesz obniżyć moc szczytową i kiedy to się dzieje.
3. Policz opłacalność na swoich liczbach.

Sprawdź potencjał oszczędności: kalkulator.aiess.pl
Jeśli chcesz porozmawiać o wdrożeniu w Twoim zakładzie: aiess.pl/oferta

Powiązane artykuły

• Czym jest magazyn energii (BESS) i jak działa w firmie?
• Magazyn energii do fotowoltaiki w net-billingu: kiedy ma sens?
• Jak liczyć ROI magazynu energii w firmie: dane, założenia, pułapki
• EMS w praktyce: jak sterowanie wpływa na oszczędności z BESS?

Źródła i Literatura

Artykuł oparty na danych i opracowaniach:

1. Next Kraftwerke (2019–2026). „Peak Shaving | Definicja i informacje ogólne”.
   https://www.next-kraftwerke.pl/leksykon/peak-shaving
2. Phoenix Contact (2024). „Czym jest zmniejszenie obciążeń szczytowych?”.
   https://www.phoenixcontact.com/pl-pl/firma/all-electric-society/zmniejszenie-obciazen-szczytowych
3. PV-System (2026). „Magazyny energii: co musisz wiedzieć przed inwestycją”.
   https://pv-system.pl/magazyny-energii/
4. Bruk-Bet Energia (2024–2026). „Nadwyżka energii z instalacji fotowoltaicznej — bateryjne magazyny energii jako rozwiązanie dla przemysłu i produkcji”.
   https://energia.bruk-bet.pl/nadwyzka-energii-z-instalacji-fotowoltaicznej-co-z-nia-zrobic-bateryjne-magazyny-energii-jako-oplacalne-rozwiazanie-dla-przemyslu-i-produkcji/
5. Technius (2025–2026). „Jak firmy w 2025 obniżają koszty energii”.
   https://technius.pl/magazyny-energii-w-przedsiebiorstwach-wywiad-2025/